Posted by: jjboylaw | 21 กุมภาพันธ์ 2009

ทรัพย์

การสิ้นไปของสาธารณสมบัติของแผ่นดิน
สาธารณสมบัติของแผ่นดินอาจสิ้นสภาพได้ดังนี้
(1) สาธารณสมบัติอาจสิ้นสภาพไปเมื่อมีการเลิกใช้เพื่อสาธารณประโยชน์โดยเด็ดขาด หรือได้มีการเลิกสงวนไว้เพื่อประโยชน์ร่วมกันโดยเด็ดขาด ซึ่งจะทำให้สาธารณสมบัติของแผ่นดินเป็นเพียงทรัพย์สินของแผ่นดินธรรมดา เท่านั้น ตามป.ที่ดินมาตรา 8 ที่ว่า ที่ดินอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินที่ราษฎรใช้ประโยชน์ร่วมกันนั้น หากภายหลังปรากฏว่าราษฎรมิได้ใช้ประโยชน์ต่อไปแล้วก็ดี หรือรัฐหาที่ดินอื่นให้ราษฎรใช้ประโยชน์ร่วมกันแทนก็ดี ให้ถอนสภาพที่ดินนั้นได้ การถอนสภาพให้กระทำโดยพรฏ…. ดังนั้น เมื่อถอนสภาพตามมาตรา 8 ที่ดินนั้นก็สิ้นสภาพจากการเป็นสาธารณสมบัติขิงแผ่นดินไปทันที
แนวฎีกา
ลำรางระบายน้ำสาธารณะประโยชน์ แม้จะตื้นเขินตามธรรมชาติหรือมีผู้ถมดินรุกล้ำเข้ามาไม่มีสภาพเป็นทางระบายน้ำต่อไปและไม่มีราษฎรใช้ประโยชน์ เมื่อทางราชการยังมิได้ตราพรฎ.เพิกถอนสภาพการเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินตามมาตรา 8 ป.ที่ดิน ที่ดินนั้นก็ยังคงเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินอยู่เช่นเดิม(ฎ.1189/2535)
จ.อุทิศที่ดินให้เป็นถนนสาธารณะและจดทะเบียนยกให้แล้ว จึงเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินตามมาตรา 1304(2) และความเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินไม่อาจสูญสิ้นไปเพราะการไม่ได้ใช้ตามมาตรา 1305 แม้กรุงเทพมหานครจำเลยมิได้ใช้ที่ดินตามวัตถุประสงค์ที่ขอบริจาค และ จ.ได้กลับเข้าครอบครองใช้ประโยชน์นานเพียงใดก็ไม่ทำให้กรรมสิทธิ์ตกเป็นของ จ. ได้อีก เพราะตามมาตรา 1306 ห้ามมิให้ยกอายุความขึ้นต่อสู้กับแผ่นดินในเรื่องทรัพย์สินอันเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดิน(ฎ.2004/2544 น่าสนใจ)

ข้อสังเกต
1) สาธารณสมบัติของแผ่นดินเพียงแต่เลิกใช้ชั่วคราวหรือเลิกสงวนไว้เพื่อ ประโยชน์ร่วมกันชั่วคราวหรือมีเหตุให้ไม่ได้ใช้ชั่วคราว ก็หาทำให้สาธารณสมบัติของแผ่นดินหมดสภาพการเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินไม่ เช่น
ทางสาธารณะซึ่งในฤดูน้ำ น้ำท่วมใช้ไม่ได้ชั่วคราวนั้น หาทำให้สิ้นสภาพเป็นอย่างอื่นไม่(ฎ.150/2479)
ทางเดินสาธารณะนั้น แม้สาธารณชนจะไม่ได้ใช้เดินไปมาเป็นเวลาหลายปี ก็ยังคงเป็นทางสาธารณะอยู่ หาทำให้สิ้นสภาพเป็นอย่างอื่นไม่(ฎ.86/2478)

2) สาธารณสมบัติของแผ่นดินที่เพียงแต่เปลี่ยนสภาพการใช้ประโยชน์เป็นอย่างอื่น แต่ก็ยังคงใช้เพื่อสาธารณประโยชน์อยู่ หรือยังหวงห้ามไว้เพื่อประโยชน์ร่วมกัน ก็หาทำให้สิ้นสภาพไปไม่(ฎ.1044/2497,1118/2508)
ที่ดินซึ่งพลเมืองใช้ร่วมกันนั้น แม้จะเปลี่ยนการใช้เป็นประโยชน์อย่างอื่น แต่ก็ยังใช้เพื่อสาธารณประโยชน์อยู่ ก็ยังเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดิน ป่าช้าสาธารณะเมื่อนำมาปลูกโรงเรียนเทศบาล ก็ยังคงเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินอยู่ตามเดิม(ฎ.1044/2497)

(2) เมื่อทรัพย์ที่เป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดินนั้นสูญสลายไปทั้งหมด
(3) เมื่อมีการเวนคืนหรือโอนไปเป็นของเอกชนโดยชอบด้วยกฎหมายเช่น เวนคืนเป็นของเอกชนโดยตรากฎหมาย ทรัพย์นั้นก็สิ้นสภาพจากการเป็นสาธารณสมบัติของแผ่นดิน กลายเป็นทรัพย์สินของเอกชนไป


ใส่ความเห็น

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s

หมวดหมู่

%d bloggers like this: